Świadomość obecności Campylobacter spp. w stadach drobiu grzebiącego jako kluczowy element bezpieczeństwa żywności – analiza epidemiologiczna i ocena lekooporności w stadach indyków i kurcząt rzeźnych.

Daniel Olszewski2025-06-27

0 98 2 minut czytania

Autorzy: Maciej Kuczkowski, Tomasz Maciaszek, Anna K. Matczuk, Marta Pozorska, Magdalena Karwańska, Magdalena Siedlecka, Weronika Szpyrka, Katarzyna Tara, Katarzyna Janda, Devon Fuller, Alina Wieliczko.

Wprowadzenie:

Bakterie z rodzaju Campylobacter, głównie C. jejuni i C. coli, są wiodącą przyczyną bakteryjnych zakażeń żołądkowo-jelitowych u ludzi w Unii Europejskiej, a mięso drobiowe jest uznawane za ich główne źródło. Mimo iż Polska jest największym producentem mięsa drobiowego w UE, brakuje aktualnych danych dotyczących sytuacji epidemiologicznej na poziomie produkcji pierwotnej. Celem badania była ocena prewalencji Campylobacter spp. w krajowych stadach indyków i kurcząt rzeźnych, identyfikacja gatunkowa oraz charakterystyka fenotypowej i genotypowej lekooporności izolowanych szczepów

Materiał i metody:

Badania przeprowadzono w latach 2024-2025 na 30 fermach kurcząt i 30 fermach indyków, zlokalizowanych w województwach o największej produkcji drobiarskiej w Polsce. Łącznie przeanalizowano blisko 1400 próbek świeżego kałomoczu. Izolację i identyfikację Campylobacter przeprowadzono zgodnie z normą PN-EN ISO 10272–2:2017-10, a przynależność gatunkową potwierdzono metodą PCR. Ocenę lekowrażliwości na sześć chemioterapeutyków wykonano metodą mikrorozcieńczeń w bulionie, a obecność genów oporności (tetO, blaOXA-61, gyrA, cmeB) określono za pomocą reakcji PCR. Badania sfinansowano ze środków Funduszu Promocji Mięsa Drobiowego.

Wyniki:

Stwierdzono wysoką prewalencję Campylobacter spp., która wyniosła 86,7% w stadach indyków i 83,3% w stadach kurcząt rzeźnych. W obu populacjach dominującym gatunkiem był C. jejuni. Zaobserwowano, że stada w początkowym okresie tuczu (kurczęta do 1 tyg., indyki do 5 tyg.) były wolne od bakterii lub poziom zakażenia był niski, co wskazuje na kolonizację w późniejszym etapie życia ptaków. Prewalencja była istotnie wyższa na fermach wielokurnikowych w porównaniu do ferm z jednym kurnikiem. Izolaty od indyków charakteryzowały się bardzo niską opornością (2,2% szczepów C. jejuni opornych na tetracyklinę i erytromycynę). Natomiast szczepy od kurcząt wykazywały znacznie wyższy poziom lekooporności, zwłaszcza C. coli (46,2% oporności na erytromycynę i 38,5% na tetracyklinę). Wykryto również szczepy wielolekooporne (MDR) C. jejuni (7,5%). U izolatów od kurcząt potwierdzono obecność genów tetO i cmeB (najczęściej), a także gyrA i blaOXA-61.

Wnioski:

Badania potwierdzają, że Campylobacter spp. jest szeroko rozpowszechniony w produkcji drobiu w Polsce, co stanowi poważne wyzwanie dla bezpieczeństwa żywności. Zróżnicowany profil lekooporności między szczepami od indyków i kurcząt wymaga dalszych analiz. Wyniki wskazują na konieczność intensyfikacji działań bioasekuracyjnych na fermach, zwłaszcza wielkopowierzchniowych, oraz wdrażania strategii ograniczania kolonizacji jelit ptaków, aby zredukować ryzyko kontaminacji tuszek i zmniejszyć liczbę przypadków kampylobakteriozy u ludzi.

Daniel Olszewski2025-06-27

0 98 2 minut czytania

Pokaż więcej